دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، جمعه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ گفت شرکت‌های آمریکایی که در کشورهای دیگر مراکز داده هوش مصنوعی بسازند با «مالیاتی سنگین» روبه‌رو می‌شوند؛ اظهاری که به گفته خودش برای کارکنانش هم خبر تازه‌ای بود. او در یک نشست خبری در کاخ سفید سخن می‌گفت که برای برجسته‌کردن سفری دیپلماتیک به آسیا برگزار شده بود و در آن با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، دیدار کرده بود. هیچ قانون، فرمان اجرایی یا دستورالعمل اداری همراه این اظهار نبود.

به گزارش Associated Press، ترامپ گفت دولت اجازه نمی‌دهد مراکز داده به کشورهای دیگر بروند، چون «چین همه آن‌ها را می‌گیرد»، و برای شرکت‌هایی که چنین کنند جریمه‌های سنگین در نظر می‌گیرد. Axios و BBC می‌نویسند که او این طرح را یا مسدودکردن چنین پروژه‌هایی یا مالیات‌بستن بر آن‌ها توصیف کرد. او گفت هنوز این ایده را با مسئولان خودش در میان نگذاشته بود و آن‌ها که در سالن حضور داشتند همان لحظه آن را می‌شنیدند. The Verge یادآور شده که ظاهرا این نخستین بار است که ترامپ این پیشنهاد را علنی مطرح می‌کند.

خبرنگاران زود به مبهم‌بودن بسیاری از جزئیات اشاره کردند. Axios یادآوری می‌کند که طبق قانون اساسی، اختیار وضع مالیات فدرال با کنگره است و ترامپ نگفت آیا از کنگره مجوز می‌خواهد یا از اختیارات اجرایی موجود استفاده می‌کند. Washington Post این اعلام را غافلگیرکننده خواند. نه دامنه این اقدام مشخص شد، نه شرکت‌ها یا تأسیسات مشمول، نه نرخ و نه تاریخ آغاز.

این اظهار در فضایی سیاسی و پرتنش بیان شد. Axios و BBC گسترش مراکز داده را یکی از موضوع‌های داغ انتخابات میان‌دوره‌ای همین ماه توصیف می‌کنند که رأی‌دهندگان نگران پیامدهای زیست‌محیطی و مالی آن بودند. The Verge می‌افزاید ایالت‌ها و شهرها مدام توقف‌ها و محدودیت‌های تازه‌ای برای درخواست‌های ساخت مرکز داده وضع می‌کنند و کنگره‌ای جدید با اکثریت دموکرات ظرف چند ماه آینده آغاز به کار می‌کند که می‌تواند هر مالیاتی را دشوار کند. ترامپ در همین سخنان از جوامع محلی خواست از مراکز داده سود ببرند و به‌جای بستن پروژه‌ها از شرکت‌های متقاضی پرداخت بگیرند.

زمینه تجاری هم اهمیت دارد. BBC یادآور می‌شود شرکت‌های بزرگ فناوری از جمله Meta و Google قراردادهایی برای ساخت مراکز داده در خارج از آمریکا امضا کرده‌اند و واشینگتن اوایل همین هفته الزام مجوز برای خرید تراشه‌های پیشرفته را اعلام کرده تا مقام‌ها بتوانند بررسی کنند این تراشه‌ها به شرکت‌های چینی خدمت می‌کنند یا قاچاقی به چین می‌روند. Axios نکته‌ای صنعتی هم می‌افزاید: حتی شرکت‌هایی که بیشتر در آمریکا می‌سازند اغلب برای پایداری، تأخیر کمتر و رعایت مقرراتی که پردازش داده را در کشوری معین الزامی می‌کنند به ظرفیت در جاهای دیگر نیاز دارند.

فعلا این یک بیان قصد است که چند رسانه آن را هماهنگ گزارش کرده‌اند، نه سیاستی با نیروی قانونی. اینکه به مالیات، ممنوعیت یا هیچ‌کدام برسد به جزئیات منتشرنشده، کنگره و واکنش شرکت‌ها بستگی دارد.

منابع