OpenAI با چالش حقوقی تازه‌ای درباره استفاده کودکان از ChatGPT روبه‌رو شده است. شکایتی با درخواست رسیدگی گروهی که روز ۱۳ اکتبر در دادگاه ناحیه‌ای فدرال آمریکا در شمال کالیفرنیا ثبت شد، این شرکت را متهم می‌کند که اطلاعات شخصی و حساس کودکان را بدون رضایت قانونی والدین جمع‌آوری کرده و از آن برای آموزش مدل‌ها و ساختن نیمرخ کاربران بهره برده است. عنوان پرونده Doe v. OpenAI Foundation با شماره 3:26-cv-11781 است.
شاکی که با نام مستعار جین دو معرفی شده، از طرف دو فرزند زیر سن قانونی خود اقامه دعوا کرده و می‌خواهد نماینده همه کسانی در سراسر آمریکا باشد که پیش از ۱۸ سالگی از ChatGPT استفاده کرده‌اند. وکالت او را چهار مؤسسه حقوقی بر عهده دارند. در دادخواست ۸۱ صفحه‌ای ادعا شده که ChatGPT طوری طراحی شده که با تشویق پیوسته و تقلید از لحن و زبان نوجوانان اعتماد کودکان را جلب کند و آنان را به بازگو کردن افکار خصوصی، عکس‌ها و اطلاعات سلامت خود ترغیب کند.
بخش مهمی از پرونده به شیوه ساخت حساب کاربری برمی‌گردد. قوانین OpenAI استفاده کودکان زیر ۱۳ سال را ممنوع می‌کند و برای کاربران زیر ۱۸ سال رضایت والدین را لازم می‌داند، اما به گفته شاکی، برای ثبت‌نام فقط وارد کردن نام و اعلام اینکه کاربر دست‌کم ۱۳ سال دارد کافی است. Bloomberg Law گزارش داده یکی از کودکان هنگام ساخت حساب در سال جاری ۱۲ سال داشته و پس از آنکه گفته تازه ۱۲ ساله شده، گفت‌وگو قطع نشده است. Courthouse News نیز از گفت‌وگوهایی خبر داده که در آن این دختر عکس‌های خود را فرستاده و درباره ظاهرش نظر خواسته است.
راهبرد حقوقی این پرونده غیرمعمول است. شاکیان به‌جای تکیه اصلی بر مقررات فدرال حریم خصوصی کودکان، به ماده ۶۷۰۱ قانون خانواده کالیفرنیا استناد کرده‌اند که برخی قراردادهای منعقدشده با افراد زیر سن قانونی، از جمله قراردادهای واگذاری اختیار، را باطل می‌داند. آنان از دادگاه می‌خواهند اعلام کند روش OpenAI برای گرفتن رضایت والدین کافی نیست و توافق‌هایی که کودکان پذیرفته‌اند از ابتدا باطل بوده است؛ ادعای دارا شدن ناعادلانه نیز به شکایت افزوده شده است.
خسارتی که درخواست شده هم کم‌سابقه است. شاکیان افزون بر حکم اعلامی، می‌خواهند هر یک از اعضای گروه سهمی متناسب از سهام OpenAI یا معادل نقدی آن را دریافت کند؛ سهمی که بر پایه ارزشی محاسبه شود که شرکت به ادعای آنان از داده‌هایشان به دست آورده است. در دادخواست این خواسته فرصتی برای OpenAI توصیف شده تا ثروت حاصل از مدل‌هایش را با مردم تقسیم کند، همان چیزی که شرکت پیش‌تر در اظهارات عمومی‌اش از آن سخن گفته بود.
OpenAI این شکایت را نمی‌پذیرد. به گزارش Bloomberg Law، این شرکت در بیانیه‌ای پرونده را نادرست خوانده، گفته است با وجود حفاظت‌های ویژه سنی که در ChatGPT تعبیه شده، به‌ناحق هدف قرار گرفته و هشدار داده که چنین دعوایی ممکن است نوجوانان را به سمت محصولاتی با حفاظت کمتر و نظارت والدین ضعیف‌تر براند. OpenAI تابستان امسال حساب‌های ویژه نوجوانان را با امکانات بیشتر برای والدین راه‌اندازی کرد، اما شاکیان می‌گویند این حساب‌ها هنوز کافی نیستند و به‌طور پیش‌فرض نوشته‌های کاربران جوان را نگه می‌دارند و برای آموزش به کار می‌برند.
این پرونده در نخستین مرحله است. هیچ دادگاهی درباره ادعاها نظر نداده، گروه شاکیان هنوز تأیید نشده و اگر خسارت به شکل سهام پذیرفته شود، رویه‌ای تازه خواهد بود. این دعوا بخشی از موج گسترده‌تری از شکایت‌ها درباره کودکان و فناوری‌های مصرفی، از جمله علیه شبکه‌های اجتماعی، است و پرسشی را پیش می‌کشد که همه ارائه‌دهندگان دستیارهای گفت‌وگومحور با آن روبه‌رو هستند: آیا وقتی کودکان داده‌های شخصی خود را به سامانه‌های هوش مصنوعی می‌سپارند، کادری که سن را خود کاربر در آن وارد می‌کند رضایت کافی به شمار می‌آید؟