ضعفی که سازندگان مرورگرها دهه‌هاست با آن کنار آمده‌اند، حالا با هزینه‌ای بسیار کمتر قابل سوءاستفاده شده است. پژوهشگران Epoch AI روز ۲۹ اکتبر اعلام کردند که GLM 5.3، مدل وزن‌بازی که شرکت Z.ai در ماه اوت عرضه کرد، توانسته وصله‌های امنیتی Firefox را که در کد عمومی پیدا بودند ولی هنوز روی دستگاه کاربران نصب نشده بودند، بدون هیچ راهنمایی انسانی به حمله‌های عملی تبدیل کند. در آزمایش‌ها همه نسخه‌هایی که از ۱۷ سپتامبر تا ۲۶ اکتبر منتشر شده بودند، یعنی شش نسخه، آسیب‌پذیر از آب درآمدند.

نام این مشکل «شکاف وصله» است؛ فاصله زمانی میان ظاهر شدن یک اصلاحیه در مخزن کد یا نسخه‌های آزمایشی و رسیدن آن به بیشتر کاربران. Mozilla عمداً تغییرات امنیتی را مثل بهبودهای معمولی برچسب می‌زند تا کار مهاجمان کند شود، اما به گفته Epoch، مدل کد را خواند، تشخیص داد کدام تغییرها آسیب‌پذیری را می‌بندند و خودش هدف‌ها را برگزید. محصول نهایی یک صفحه وب بود که اگر در نسخه آسیب‌پذیر Firefox باز می‌شد، فایلی محلی را از رایانه بازدیدکننده برمی‌داشت و به سروری متعلق به پژوهشگران می‌فرستاد، بی‌آنکه کاربر کار دیگری انجام دهد.

هر زنجیره موفق از دو نقص تشکیل می‌شد. باگی که از راه شکاف وصله شناسایی شده بود، اجرای کد را در فرایند محتوای وب مرورگر ممکن می‌کرد. آسیب‌پذیری دوم که هرگز علنی نشده بود و GLM 5.3 در هر تلاش دوباره آن را می‌یافت، راه خروج از سندباکسی را باز می‌کرد که در حالت عادی موتور رندر آلوده را از سیستم فایل دور نگه می‌دارد. مدل برای هر هدف حداکثر ۴۸ ساعت فرصت داشت و سریع‌ترین تلاشش حدود ۱۲ ساعت طول کشید. Epoch تأکید می‌کند که فقط به خواندن فایل رسیده و در نسخه‌های اخیر اجرای دلخواه کد به دست نیاورده است.

نویسندگان بیش از هر چیز روی هزینه انگشت می‌گذارند. کل خرج پژوهش روی Firefox از ۱۰۰ هزار دلار هزینه API فراتر رفت که بیشترش صرف ساختن محیط آزمایشی واقع‌گرایانه و جدا از اینترنت شد؛ اما وقتی این سامانه آماده شد، نفوذ به هر نسخه تازه تنها حدود هزار دلار خرج داشت. تیم، مدل را از اینترنت دور نگه داشت، فقط اطلاعاتی را در اختیارش گذاشت که هنگام انتشار هر نسخه عمومی بود و GLM 5.3 را هم از طریق API خود Z.ai و هم از طریق ارائه‌دهندگان دیگر به کار گرفت. با اینکه کار به‌عنوان تمرین امنیتی معرفی شده بود، Epoch می‌گوید هیچ ارائه‌دهنده‌ای درخواست‌ها را رد نکرد و هیچ سازوکار حفاظتی فعال نشد.

Epoch یافته‌هایش را با Mozilla در میان گذاشت و این شرکت باگ سندباکس را در نسخه Firefox 159.0 که ۲۷ اکتبر منتشر شد، برطرف کرد. Bobby Holley از Mozilla در یادداشتی که همان روز انتشار گزارش منتشر شد، نوشت GLM 5.3 توانسته از برخی اصلاحیه‌ها برای باگ‌هایی که نخست مدل‌های پیشرفته‌تر کشف کرده بودند، بهره بگیرد. او دفاع‌های موجود را برشمرد: انتشار هفتگی نسخه‌ها، محرمانه نگه داشتن آزمون‌های رگرسیون تا زمان عرضه اصلاحیه، چون معلوم شد مدل بدون آن‌ها بسیار ضعیف‌تر عمل می‌کند، و بررسی تک‌تک کامیت‌های جدید. Mozilla همچنین قصد دارد زمان‌بندی اصلاحیه‌های لایه‌های مختلف سندباکس را طوری تنظیم کند که پنجره‌های آسیب‌پذیری آن‌ها هرگز هم‌زمان نشوند و مهاجم ناچار شود دست‌کم یک باگ کاملاً تازه پیدا کند. به گفته Holley، دسترسی زودهنگام به مدل‌های پیشرو Anthropic و OpenAI باعث شده Firefox امسال بیش از هفت برابر همین دوره در سال ۲۰۲۵ اصلاحیه امنیتی منتشر کند.

همین سامانه در برابر Google Chrome حتی پس از حدود ۱۰۰ هزار دلار تلاش، حمله مشابهی نساخت. Epoch هنوز بررسی نکرده که آیا روشش روی Firefox 159.0 هم جواب می‌دهد یا نه، هرچند انتظار دارد اصلاحیه کار را بسیار دشوارتر کرده باشد. پژوهشگران هشدار می‌دهند که ناکامی در Chrome را نباید نشانه امنیت آن دانست و یادآوری می‌کنند که مدل‌های باز قوی‌تر، مانند Kimi K3.1 Pro که آن را نیازموده‌اند، شاید در کارهای تهاجمی تواناتر باشند.

نگرانی اصلی، سرعت گسترش این توانایی‌هاست. از زمانی که Anthropic در ماه آوریل Claude Mythos را معرفی کرد، آزمایشگاه‌های پیشرو کوشیده‌اند با برنامه‌های محدودی مثل Glasswing و Daybreak مدافعان را یک گام جلوتر نگه دارند و Epoch یادآوری می‌کند که Anthropic به‌تازگی نشان داده یک مدل داخلی‌اش نقص‌های جدی در نرم‌افزارهای پرکاربرد را پیدا و از آن‌ها سوءاستفاده کرده است. نتیجه تازه نشان می‌دهد چنین حمله‌هایی دیگر به دسترسی ویژه به این سامانه‌ها نیاز ندارند. نویسندگان توصیه می‌کنند اصلاحیه‌ها تا زمان انتشار محرمانه بمانند، به‌روزرسانی‌ها سریع‌تر عرضه شوند و اصلاحیه باگ‌هایی که می‌توان آن‌ها را به هم زنجیر کرد، هم‌زمان منتشر نشوند؛ آن‌ها فریم‌ور روترها و سیستم‌عامل گوشی‌ها را که دیر به‌روز می‌شوند، به‌ویژه در معرض خطر می‌دانند. این نتایج حاصل آزمایش‌های کنترل‌شده خود Epoch است و هنوز گروه دیگری آن‌ها را تکرار نکرده، هرچند پاسخ Mozilla وجود باگ اصلاح‌شده و توانایی مدل را تأیید می‌کند.

منابع