AstraZeneca و Oracle تصمیم گرفته‌اند با هم سراغ یکی از سرسخت‌ترین گره‌های توسعه دارو بروند: پیدا کردن بیماران مناسب برای کارآزمایی‌های بالینی و شناسایی زودهنگام کسانی که به درمان نیاز دارند. دو شرکت این همکاری را روز سه‌شنبه ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ معرفی کردند. سهم AstraZeneca دانش علمی، تجربه توسعه بالینی و آشنایی با مقررات است و Oracle Health and Life Sciences داده‌های دنیای واقعی، زیرساخت ابری و نرم‌افزارهای بالینی مجهز به هوش مصنوعی را فراهم می‌کند.
این توافق آگاهانه جنبه اکتشافی دارد. هر دو طرف آن را یک تفاهم‌نامه اولیه غیرالزام‌آور می‌خوانند، هیچ رقم مالی منتشر نکرده‌اند و در اطلاعیه به جای محصول یا زمان‌بندی، فهرستی از حوزه‌های بررسی آمده است: جذب و انتخاب داوطلبان کارآزمایی، تشخیص زودهنگام، پایش ایمنی داروها، درمان مطابق رهنمودهای بالینی و بهره‌گیری از شواهد دنیای واقعی در سراسر عمر یک دارو. بیماری‌های هدف هم با حوزه‌های اصلی کار AstraZeneca هم‌خوانی دارد: سرطان، بیماری‌های قلبی‌عروقی، کلیوی و متابولیک، تنفسی و ایمنی، و بیماری‌های نادر.
نخستین پروژه مشخص در امارات متحده عربی اجرا می‌شود. شرکا با همکاری M42، شرکت فعال در حوزه سلامت در ابوظبی، می‌خواهند به پزشکان کمک کنند افرادی را که فشار خونشان مهار نشده شناسایی کنند، درمانشان را با رهنمودهای بالینی هماهنگ کنند و مشارکت در پژوهش‌های مربوط به فشار خون بالا را افزایش دهند. پاسکال سوریو، مدیرعامل AstraZeneca، در حاشیه همایش Future Health Summit در ابوظبی درباره این برنامه با CNBC گفت‌وگو کرد. قرار است پروژه‌های بعدی در ایالات متحده، خاورمیانه و اروپا با همراهی دولت‌های محلی و در چارچوب مقررات هر منطقه دنبال شود.
شیوه مدیریت داده‌ها محور اصلی این طرح است. دو شرکت می‌گویند فقط با داده‌های بی‌نام‌شده کار می‌کنند، AstraZeneca به هیچ اطلاعاتی که هویت بیمار را آشکار کند دسترسی نخواهد داشت و هر پروژه پیشنهادی جداگانه ارزیابی می‌شود و تنها پس از فراهم شدن ضمانت‌های حقوقی، حریم خصوصی، نظارتی، اخلاقی و سازمانی آغاز خواهد شد. Oracle همچنین می‌گوید شرکا قصد دارند سازوکار حکمرانی مشترک، اجزای فنی قابل استفاده دوباره و شاخص‌های سنجش نتیجه را تعریف کنند تا بر اساس آن تصمیم بگیرند کدام روش ارزش گسترش به بیماری‌ها یا کشورهای دیگر را دارد.
مدیران ارشد دو طرف بر شتاب تأکید کردند. سوریو گفت این همکاری به پزشکان کمک می‌کند بیماران را زودتر پیدا کنند و در سراسر عمر یک دارو به‌طور پیوسته شواهد تازه تولید شود. مایک سیسیلیا، مدیرعامل Oracle، سلامت را از مهم‌ترین عرصه‌های کاربرد هوش مصنوعی دانست و سیما ورما، مدیر Oracle Health and Life Sciences، یادآوری کرد که این کار زیر نظر نظام‌های سلامتی انجام می‌شود که خدمات درمانی را ارائه می‌دهند.
این حرکت در امتداد روندی آشناست. نشریه Fierce Biotech یادآوری می‌کند که AstraZeneca پیش‌تر ابزار متن‌باز Reinvent را برای طراحی مولکول با هوش مصنوعی مولد ساخته و امسال با Owkin و Evinova برای تسریع توسعه بالینی قرارداد بسته است؛ Oracle نیز اوایل امسال Oracle Life Sciences AI Data Platform را عرضه کرد.
از آنجا که توافق الزام‌آور نیست، هیچ‌یک از دو شرکت به محصول، بودجه یا جدول زمانی مشخصی متعهد نشده‌اند. برای برنامه ابوظبی نیز هنوز هدف یا نتیجه‌ای منتشر نشده و اینکه تطبیق بیماران با کمک هوش مصنوعی واقعاً زمان جذب داوطلب را کوتاه کند یا نه، به کیفیت داده‌ها و موافقت نهادهای ناظر و نظام‌های سلامت برای هر پروژه بستگی دارد.