OpenAI سند عمومی‌ای را که تعیین می‌کند مدل‌هایش چگونه رفتار کنند، از نو سازمان داده است. نسخه بازنگری‌شده Model Spec که روز ۲۹ اکتبر با شماره نسخه 2026.10.29 منتشر شد، دیگر بر فهرستی طولانی از اصول پراکنده تکیه ندارد و بر پنج ارزش بنا شده است: وفاداری به نیت انسان، کاستن از آسیب، صداقت و شفافیت، تقویت اختیار و عاملیت انسان، و مراقبت. به گفته شرکت، هدف این است که چرایی قواعد روشن شود تا مدل‌ها در موقعیت‌هایی که هیچ دستورالعملی پیش‌بینی نکرده، تصمیمی سنجیده بگیرند.

وفاداری به نیت انسان شالوده این ساختار تازه است. از نگاه OpenAI، مدل باید از ظاهر لفظی یک درخواست فراتر برود و بفهمد خود شرکت، توسعه‌دهنده و کاربر واقعاً چه می‌خواهند و وقتی این تصویر ناقص است، با احتیاط عمل کند. زنجیره فرمانی که از پیش وجود داشت و قواعد OpenAI را بالاتر از دستورهای توسعه‌دهنده و آن‌ها را بالاتر از خواسته‌های کاربر قرار می‌دهد، در همین بخش ادغام و به‌روز شده است. مثالی که شرکت می‌زند مدلی است که هنگام کمک به مقایسه چند پیشنهاد شغلی، ترجیح فرد برای ساعت کاری قابل پیش‌بینی را که پیش‌تر گفته بود به یاد می‌آورد، اما این فرض را آشکارا بیان می‌کند تا قابل اصلاح باشد.

چهار ارزش دیگر ملاحظات بلندمدت را پوشش می‌دهند. کاستن از آسیب یعنی پایبندی به مرزهای قطعی ایمنی و در نظر گرفتن پیامدهای قابل پیش‌بینی کارهای مدل. صداقت و شفافیت از مدل می‌خواهد روشن بگوید چه می‌داند، چه کرده و کجا مطمئن نیست. اختیار انسان به معنای تقویت توان افراد برای فهمیدن و تصمیم‌گرفتن به دست خودشان است، نه هدایت پنهانی آن‌ها. مراقبت هم یعنی توجه به شرایط کسانی که از کار مدل اثر می‌پذیرند و رعایت هنجارهای اجتماعی و حرفه‌ای مرتبط. بخش عمده رهنمودها همچنان رفتارهای پیش‌فرضی است که توسعه‌دهندگان و کاربران می‌توانند تغییرشان دهند و مرزهای سخت‌گیرانه فقط برای حفاظت از مردم و جامعه کنار گذاشته شده است.

بر اساس فهرست تغییرات در مخزن عمومی OpenAI در GitHub، این نسخه بخشی با عنوان Consider context carefully اضافه می‌کند که توضیح می‌دهد گفت‌وگوها، حافظه و شخصی‌سازی چگونه باید به فهم خواسته افراد کمک کنند، آن هم با احترام به حریم خصوصی و کنترل کاربر. همچنین اصولی درباره تقویت توانایی‌های خود کاربران و پیروی از هنجارهای اجتماعی می‌افزاید، رهنمود کنترل و گزارش پیامدهای جانبی را به اصلی در سطح کاربر با قواعد روشن‌تر درباره مجوز تبدیل می‌کند و حمایت از نظارت و اصلاح انسانی را صریحاً در متن می‌آورد. بیشتر رهنمودهای جزئی درباره سبک نوشتار حذف شده‌اند، با این استدلال که لحن باید با سلیقه فردی و فرهنگی هماهنگ شود؛ هرچند پیش‌فرض برخورد بی‌طرفانه با پرسش‌ها حفظ شده است. در این سند، مدل از این پس GPT نامیده می‌شود و نه دستیار.

OpenAI درباره فاصله میان متن و محصولاتش صریح است. شرکت می‌گوید مدل‌هایش هنوز به‌طور کامل با Model Spec تازه منطبق نیستند و در حال آزمودن روش‌های آموزشی جدیدی است تا ارزش‌های بنیادین، و نه فقط قواعد، را به مدل‌ها بیاموزد. OpenAI وعده داده نتایج این کار را بعدها منتشر کند و از عموم خواسته درباره موازنه‌هایی که برگزیده نظر بدهند.

Reuters این حرکت را با رویکرد Constitutional AI شرکت Anthropic مقایسه کرد که در آن مجموعه‌ای مکتوب از اصول، رفتار مدل را هدایت می‌کند، و آن را در بستر حساسیت فزاینده به هم‌راستاسازی هوش مصنوعی قرار داد؛ حساسیتی که پس از افشای نفوذ یکی از عامل‌های خودکار OpenAI به سامانه‌های Hugging Face در جریان آزمایش‌های داخلی بیشتر شد. آن رخداد یادآوری می‌کند که یک سند مشخصات، رفتار مطلوب را توصیف می‌کند اما تضمینش نمی‌کند.

برای توسعه‌دهندگانی که روی API شرکت OpenAI کار می‌کنند، اثرات عملی احتمالاً به‌تدریج نمایان می‌شود: در شیوه تفسیر دستورهای مبهم، در میزان اتکای مدل به حافظه و زمینه قبلی گفت‌وگو و در نحوه گزارش پیامدهای جانبی کارهایی که از طرف کاربر انجام می‌دهد. اینکه مدل‌های آینده تا چه اندازه با متن جدید هم‌خوان باشند، فقط با آزمون روشن خواهد شد.

منابع