دولت بریتانیا روز شنبه ۲۴ اکتبر بسته‌ای حدوداً ۶۰۰ میلیون پوندی (نزدیک به ۸۰۰ میلیون دلار) را اعلام کرد که بیشتر به خطرهای هوش مصنوعی و کاربردهای دفاعی آن می‌پردازد؛ این اعلام چهار روز پیش از ارائه بودجه روز چهارشنبه انجام شد. محور اصلی بسته، AI Biosecurity Lab است؛ نهادی که دفتر کابینه آن را نخستین سازمان جهان می‌داند که تنها به امنیت زیستی مبتنی بر هوش مصنوعی اختصاص دارد. به گزارش Reuters و BBC و City AM، باقی پول میان مؤسسه امنیت هوش مصنوعی، دو برنامه دفاع سایبری و چند طرح کوچک‌تر پژوهشی و صنعتی تقسیم می‌شود.

بیشترین سهم به امنیت زیستی رسیده است. به نوشته Reuters و City AM، ۱۶۵ میلیون پوند برای یک طرح ملی امنیت زیستی در نظر گرفته شده که ۱۰۰ میلیون آن به خود آزمایشگاه و ۶۵ میلیون به ساخت ابزارهای مقابله با عوامل بیماری‌زا اختصاص دارد. در اطلاعیه رسمی آمده است که نخستین کارهای آزمایشگاه بر شناسایی زودهنگام تهدیدهای زیستی نوظهور و کوتاه کردن مسیر تولید واکسن، دارو و دیگر ابزارهای درمانی متمرکز خواهد بود. این آزمایشگاه به‌صورت نهادی مستقل و غیرانتفاعی اداره می‌شود، استقلالی شبیه مؤسسه امنیت هوش مصنوعی خواهد داشت و یک کمیته مشورتی علمی بر کارش نظارت می‌کند که اعضایش هنوز معرفی نشده‌اند. طرح ملی، آزمایشگاه را به آژانس امنیت سلامت بریتانیا (UKHSA)، نهاد سلامت دام و گیاه (APHA) و آزمایشگاه علوم دفاعی (Dstl) پیوند می‌دهد و نهاد ناظر دارو، MHRA، هم در آمادگی برای وضعیت‌های اضطراری بهداشتی و تدوین قواعد داروهای طراحی‌شده با هوش مصنوعی با آن همکاری می‌کند.

دو شرکت پیشرو هوش مصنوعی هم در تأمین مالی سهیم‌اند. رقم اعلام‌شده برای آزمایشگاه، تا ۳۰۰ میلیون پوند، از ۱۰۰ میلیون پوند بودجه دولتی و حداکثر ۲۰۰ میلیون پوند تعهد شرکت‌ها تشکیل شده است. OpenAI صد میلیون پوند اعتبار محاسباتی و استفاده از مدل می‌دهد و از طریق برنامه Rosalind Biodefense دسترسی مورد اعتماد به توانمندترین مدل‌های مرتبطش را فراهم می‌کند. Anthropic هم تا صد میلیون پوند اعتبار مدل، دسترسی مورد اعتماد و پشتیبانی فنی اختصاصی تعهد کرده است. Google DeepMind در پروژه‌های پژوهشی مشارکت می‌کند و ممکن است دسترسی به مدل‌های پیشرفته Gemini و مدل‌های علمی تخصصی را فراهم کند و شرکت لندنی Basecamp Research نیز مدل‌های زیست‌شناسی خود را در اختیار می‌گذارد. بنابراین بخش بزرگی از سهم بخش خصوصی غیرنقدی است و به شکل استفاده از مدل محاسبه می‌شود، نه پرداخت پول.

مؤسسه امنیت هوش مصنوعی که در سال ۲۰۲۳ برای سنجش خطرهای پیشرفته‌ترین مدل‌ها راه افتاد، ۱۲۰ میلیون پوند بودجه اضافه می‌گیرد. ۱۳۰ میلیون پوند دیگر میان دو پروژه سایبری تقسیم می‌شود: ۶۰ میلیون برای سپر ملی سایبری (National Cyber Shield) که به گفته دولت با عامل‌های هوش مصنوعی دفاع‌ها را تقویت می‌کند، و ۷۰ میلیون برای مرکزی به نام NERV که باید نقاط ضعف زیرساخت‌های حیاتی و کل اقتصاد را شناسایی کند. مرکز ملی امنیت سایبری بریتانیا (NCSC) هم با مبلغی نامشخص در منچستر گسترش می‌یابد. BBC این بودجه سایبری را به ماجرای اخیر آسیب‌پذیری‌های PHP ربط می‌دهد؛ ماجرایی که در آن دولت برای احتیاط برخی از وب‌سایت‌های خود را از دسترس خارج کرد.

Reuters چند ردیف کوچک‌تر را هم برشمرده است: ۶۰ میلیون پوند بیشتر برای صندوقی که در شرکت‌های بریتانیایی فعال در کاربرد هوش مصنوعی در رباتیک، سامانه‌های خودران و تولید سرمایه‌گذاری می‌کند و City AM آن را صندوق هوش مصنوعی حاکمیتی (Sovereign AI Fund) می‌نامد؛ ۶۰ میلیون برای قراردادهای پژوهش و خرید در حوزه هوش مصنوعی؛ ۲۳ میلیون برای پژوهش درباره اثرات اقتصادی این فناوری که به گفته City AM طی سه سال به مؤسسه اقتصاد هوش مصنوعی می‌رسد؛ ۱۸ میلیون برای یک آکادمی طراحی تراشه؛ جایزه‌ای ۱۵ میلیونی برای راه‌حل‌های هوش مصنوعی در مسائل سیاست عمومی که از حوزه سلامت آغاز می‌شود؛ و ۳۰ میلیون برای شهرداران منطقه‌ای تا از پروژه‌های محلی حمایت کنند.

لحن سیاسی این بسته هم به امنیت پرداخت و هم به اشتغال. جان هیلی (John Healey) که این طرح را معرفی کرد، وعده رویکردی به‌طور خاص بریتانیایی به هوش مصنوعی داد که کارگران را جا نگذارد. City AM یادآوری کرده که این اعلام چند روز پس از آن صورت گرفت که بانک Barclays از برنامه حذف ۵۰۰۰ شغل در یک طرح افزایش بهره‌وری مرتبط با هوش مصنوعی خبر داد. کانیشکا نارایان (Kanishka Narayan)، وزیر هوش مصنوعی، می‌خواهد آزمایشگاه به نهادی بزرگ در سطح جهان تبدیل شود و می‌گوید کشور نمی‌تواند امنیت خود را یکسره به فناوری خارجی بسپارد.

هنوز پرسش‌های زیادی باقی است. فعلاً تنها آزمایشگاه امنیت زیستی اطلاعیه مستقلی در GOV.UK دارد و جزئیات دیگر ردیف‌ها از گزارش‌های رسانه‌ای درباره بسته‌ای آمده که هنوز باید از مرحله بودجه بگذرد. BBC تأکید می‌کند که نقش و دامنه کامل آزمایشگاه هنوز روشن نیست و دولت نگفته است مقر آن کجا خواهد بود، چه زمانی کارش را آغاز می‌کند و چه کسانی در کمیته مشورتی‌اش حضور خواهند داشت. جمع ارقام نیز به شیوه شمارش بستگی دارد: حدود ۶۰۰ میلیون پوند پول عمومی است، اما رقم ۳۰۰ میلیونی آزمایشگاه بودجه دولتی را با اعتبارهای شرکتی درهم می‌آمیزد که ارزش واقعی‌شان به میزان استفاده بستگی دارد.

منابع