شرکت Tata Communications روز دوشنبه ۲۶ اکتبر اعلام کرد شبکهای را میسازد که آن را «AI Super Highway» هند مینامد: نزدیک به ۱۰ هزار کیلومتر فیبر دوربرد تازه برای جابهجایی داده میان خوشههای مراکز داده که در این کشور بهسرعت گسترش مییابند. هزینه این طرح از سوی شرکت بین ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلیون دلار برآورد شده است. روزنامه Mint رقم بالاتر را حدود ۴۲۸۲ کرور روپیه حساب کرده و از دوره ساخت سه تا پنج ساله خبر داده است؛ Reuters نیز همان روز صبح خبر طرح ۴۵۰ میلیون دلاری را منتشر کرد.
این شبکه مرحلهبهمرحله ساخته میشود. مرحله نخست مسیر بمبئی، پونه، حیدرآباد و چنای را پوشش میدهد که شرکت آن را مسیری کلیدی برای رشد هوش مصنوعی و ارائهدهندگان ابری بزرگ میداند و به گزارش Mint قرار است ظرف حدود سه سال راهاندازی شود. مراحل بعدی به قطبهای تازهتر در دو ساحل شرقی و غربی، از جمله ویزاگ، بوبانشوار، جامناگار و GIFT City، میرسد. شرکت همچنین میخواهد این کریدورهای داخلی را به ایستگاههای فرود کابل بینالمللی و شبکه جهانی خود متصل کند تا داده بتواند از یک مرکز داده در هند تا قطبهای هوش مصنوعی خارج از کشور روی زیرساخت یک اپراتور حرکت کند.
به گزارش CNBC-TV18، مشتریان هدف شامل ارائهدهندگان ابری بزرگ و نئوکلادها، شرکتهای هوش مصنوعی و کسبوکارهای دیجیتالمحور، مراکز توانمندی جهانی، سازمانهای بزرگ و پلتفرمهای ابری نوظهور هستند. گانش لاکشمینارایانان، مدیرعامل شرکت، به این شبکه گفت انتظار دارد بازار اتصال میان مراکز داده در هند در میانمدت از یک میلیارد دلار فراتر برود و بخش رو به رشدی از این توسعه بر تعهدات مشتریان کلیدی تکیه دارد. اطلاعیه روز دوشنبه شرکت، به نقل از Mint، هم بر همین تقاضای قراردادی تأکید کرده است.
روپش چوکسی، مدیر ارشد محصول و فناوری و مسئول خدمات شبکه، منطق مالی طرح را برای Mint توضیح داد. به گفته او هزینه از جریان نقدی عملیاتی تأمین میشود و معیار رایج صنعت برای بازده سرمایه ۱۵ تا ۲۰ درصد است؛ درآمد هم با راهاندازی هر بخش از ظرفیت آغاز میشود. استدلال فنی او این است که برنامههای هوش مصنوعی باید حجم بزرگی از داده را سریع میان مراکز محاسباتی جابهجا کنند و شرکتها نسخههای پشتیبان را در چند محل نگه میدارند، پس کندی اتصال میان تأسیسات کارایی سامانهها را پایین میآورد. او درباره طولانی شدن زمان تحویل تجهیزات گفت سازندگان فیبر و قطعات الکترونیکی ظرفیت تولید را بالا بردهاند و تأخیر جدی پیشبینی نمیکند.
این تصمیم در بازاری پررقابت گرفته میشود. به گزارش Mint، مؤسسه Cushman & Wakefield ظرفیت عملیاتی مراکز داده هند را در نیمه نخست ۲۰۲۶ نزدیک به ۱٫۸ گیگاوات و ظرفیت در دست ساخت یا برنامهریزیشده تا ۲۰۳۰ را ۳٫۸۶ گیگاوات دیگر برآورد میکند و CBRE مجموع تعهدات سرمایهگذاری در این بخش از ۲۰۲۱ را حدود ۱۷۳ میلیارد دلار میداند. شرکت سنگاپوری Lightstorm که میگوید تاکنون ۵۰۰ میلیون دلار برای یک کریدور هوش مصنوعی در جنوب هند و یک کابل زیردریایی تا سنگاپور و مالزی خرج کرده، مستقیماً رقیب این کسبوکار است؛ در همین حال Nxtra (وابسته به Airtel)، گوگل، Adani و Reliance سرمایه سنگینی روی خود مراکز داده میگذارند.
نقطه شروع Tata Communications کوچک نیست: به گزارش Mint، این شرکت در هند بیش از ۸۰ هزار کیلومتر فیبر زمینی و ۳۰ هزار کیلومتر فیبر شهری دارد که به ۱۱۸ مرکز داده وصل است. درآمد شرکت در فصل منتهی به سپتامبر ۹٫۶ درصد رشد کرد و به ۶۶۸۸ کرور روپیه رسید و سهامش بعدازظهر دوشنبه بیش از یک درصد بالا رفت.
چند رقم کلیدی این طرح فقط از سوی خود شرکت اعلام شده است، از برآورد اندازه بازار تا بازده مورد انتظار و نقش قراردادهای مشتریان کلیدی، و هیچکدام بهطور مستقل سنجیده نشدهاند. تا زمان نگارش این گزارش، متن کامل اطلاعیه در بخش خبری وبسایت شرکت منتشر نشده بود، نام هیچ مشتری کلیدی اعلام نشده بود و برای مراحل بعدی نه ظرفیتی مشخص شده و نه تاریخ پایانی. اینکه این فیبر بهموقع به کار بیاید یا نه، به سرعت استقرار واقعی توان محاسباتی هوش مصنوعی در قطبهای تازه مراکز داده هند بستگی دارد.